Euskadi astronomikoa: izarrak ikusteko leku onenak
Joan edukira

Turista maitea

Valderejoko Parke Naturala
2026ko apirilaren 15(e)an

Natura Ekitaldiak Planak

Euskadi astronomikoa: izarrak ikusteko leku onenak

Gero eta bidaiari gehiagok bilatzen dute paisaiak eta gastronomia baino zerbait gehiago helmuga batera bidaiatzen dutenean. Esperientzia desberdinak, momentu paregabeak eta eguneroko erritmotik deskonektatzeko lekuak.

Euskadin, mendiez, kostaz eta xarmadun herriez gainera, gaua iritsitakoan agertzen den beste ikuskizun bat ere badago: izarrez betetako zerua.

1. Astroturismoa

Astroturismoa edo izar-turismoa landa-inguruneak ezagutzeko eta naturaz gozatzeko modu desberdin bat da. Hiri handietatik urrun, Euskadiko zenbait txokok baldintza ezin hobeak dituzte konstelazioak, ozar-izarrak edo fenomeno astronomiko bereziagoak ikusteko.

 

Gau bat landa-ostatu batean edo natura batean igarotzea, zerua garbi dagoenean kanpora irtetea eta zeruari begiratzea plan ahaztezina bihur daiteke. Isiltasuna, natura eta emozioa uztartzen dituen esperientzia.

Astroturismoa
Astroturismoa

2. Izarrak eta fenomeno astronomikoak ikusteko leku onenak

Euskadik naturagune ugari ditu, eta horietan, gaueko zerua argi eta garbi agertzen da. Mendi-eremuak, parke naturalak edo hiri handietatik urrun dauden herri txikiak leku ezin hobeak dira zeruaz gozatzeko. Gaueko zerua ikusteko baldintza perfektuak dituzten lekuen bila ari bazara, Araba nabarmentzen da besteen gainetik.

 

Starlight Fundazioak, gaueko zerua babestea sustatzen duen nazioarteko erakundeak, lurraldeko zenbait espazio aintzatetsi ditu zeruaren kalitateagatik. Starlight ziurtagiriak behaketa astronomikorako aparteko baldintzak dituzten lekuak egiaztatzen ditu.

 

Araban, lau espaziok jaso dute ziurtagiri hori: Izkiko Parke Naturala, Valderejoko Parke Naturala, Vasco Navarro Bide Berdea eta Santa Katalinako Lorategi Botanikoa.

3. Izkiko Parke Naturala

Arabako Mendialdean, Izkiko Parke Naturala dago, Euskadiko espazio natural handienetako eta ondoen kontserbatuenetako bat. Haritzondoen baso zabalei, belardiei eta naturaz inguratutako herri txikiei esker, leku natural eta lasaia da.

 

Gaua iritsitakoan, Izki eraldatu egiten da. Argi-kutsadura eskasa duenez, zerua garbi eta sakon agertzen da, eta izarrek argitasun harrigarria erakusten dute. Leku ezin hobea da behaketa astronomikorako: konstelazioak ezagutzea, sateliteei jarraitzea edo ozar-izarrak behatzea udan.

Izkiko Parke Naturala
Izkiko Parke Naturala

4. Valderejoko Parke Naturala

Valderejoko Parke Naturala da Euskadiko txoko basati eta gutxien populatuenetako bat. Haran hori, ia-ia isolatuta dago, eta paisaia ikusgarriak, arroilak eta biodibertsitate oparoa izateagatik nabarmentzen da.

 

Hain zuzen ere, populazio eskasa izateari eta hiri-nukleo handirik ez izateari esker, Valderejon ikus daiteke lurraldeko gaueko zeru garbienetako bat. Gau oskarbietan ikus daitezkeen izarren kopurua harrigarria da, eta Esne Bidea garbitasun handiz beha daiteke, nekez ahazteko moduko esperientzia.

Valderejo Parke Naturala
Valderejo Parke Naturala

5. Vasco Navarro Bide Berdea: natura eta izarrak mugimenduan

Vasco Navarro Trenbidearen Bide Berdea natura, kirola eta zeruaren behaketa konbinatzeko ibilbiderik erakargarrienetako bat da.

 

Trenbide zahar hau gaur egun zikloturismoa eta mendi-ibilaldiak egiteko ibilbide bihurtu da, 120 kilometro baino gehiago baititu askotariko paisaiak zeharkatuz: tunelak, zubibideak, basoak eta xarmaz betetako herri txikiak. Arabako zatia, bereziki Vitoria-Gasteizen eta Arabako Mendialdearen artekoa, lasaia izateagatik eta argi-kutsadura txikia izateagatik nabarmentzen da.

 

Gaua iristen denean, hiriguneetatik urrunen dauden zati batzuk gelditzeko, atseden hartzeko eta zerua behatzeko leku pribilegiatu bihurtzen dira. Egunez bidea egiteko eta eguna zeru izartsu baten azpian amaitzeko aukerak balio bereizgarria ematen dio esperientzia horri.

Vasco Navarro Bide Berdea
Vasco Navarro Bide Berdea

6. Santa Katalinako Lorategi Botanikoa

Vitoria-Gasteiztik kilometro gutxira, Santa Katalinako Lorategi Botanikoa dago, natura, historia eta astronomia konbinatzen dituen eremu paregabea. Lorategi honek munduko leku desberdinetako landare- eta lore-espezieak ditu, eta XIII. eta XIV. mendeen artean eraikitako monasterio zahar baten, jauregi baten eta eliza baten aztarnen artean zabaltzen da.

 

Iluntzean, lekuak beste erakargarritasun handi bat agertzen du: Starlight Fundazioak egiaztatutako munduko lehenengo “izar-parkea” da. Lorategiko begiratoki eta balkoi naturaletatik zeru ilun eta garbia ikus daiteke, hiri handietatik hurbil ikustea zaila izango litzatekeen konstelazioak, planetak edo ozar-izarrak ikusteko ezin hobea.

 

Gainera, lorategiak berak astronomia dibulgatzeko jarduerak antolatzen ditu, eta horri esker, esperientzia are gehiago aberasten da.

Santa Katalina Lorategi Botanikoa
Santa Katalina Lorategi Botanikoa

7. Astroturismoa kostaldean: Ocean World

Bizkaiko kostaldera hurbildu nahi baduzu, Ocean World SL (Pakea) enpresa nabarmentzen da. Starlight ziurtagiria dauka, eta horrek itsas ingurune batean zerua behatzearekin lotutako proposamenen kalitatea bermatzen du.

 

Enpresa horrek astronomia, itsasoa eta dibulgazio zientifikoa konbinatzera bideratutako esperientziak eskaintzen ditu. Bere zerbitzuak honako hauek dira: itsasertzetik behaketa astronomikorako irteera gidatuak, gaueko zeruari buruzko interpretazio-jarduerak, publiko guztietara egokitutako dibulgazio zientifikoa, eta talde, familia edo enpresetarako ekitaldi pertsonalizatuen antolaketa.

 

Itsasoaren soinuaren, ingurunearen iluntasunaren eta zeruaren handitasunaren konbinazioak jarduera horiek esperientzia bereziki sentsorial eta desberdin bihurtzen ditu.

Lekeitio
Lekeitio

8. Gelditu eta begiratzeko moduko zerua

Dela parke natural batetik, dela bide berde batetik, dela herri txiki batetik edo kostaldetik, Euskadik leku ezin hobeak eskaintzen ditu gelditzeko, begirada jasotzeko eta unibertsoa behatzeko.

Astroturismoak, izarrei begiratzeaz gain, naturarekin konektatzera eta denboraz presarik gabe gozatzera gonbidatzen gaitu. Aztarna uzten duen bidaiatzeko modu desberdina... baita gaua iritsitakoan ere.